Metadossier Regionale samenwerkingsverbanden

Documentonderzoek

Op basis van diverse documenten heeft deskresearch plaatsgevonden.

Interview

Er zijn topiclijsten opgesteld voor de interviews met betrokkenen. Deze topiclijsten waren bedoeld om de te interviewen betrokkenen een houvast te bieden ten aanzien van de verschillende onderwerpen die tijdens een interview aan bod zouden kunnen komen. Ter voorbereiding van de interviews is een interviewprotocol opgesteld. Dit protocol diende ter voorbereiding op de interviews en schetste de contouren van het gesprek.
Voor verdieping en nadere duiding van bestudeerde documenten en/of de uitkomsten van de
online vragenlijst zijn interviews gehouden. Er zijn gesprekken gevoerd met beleidsmedewerkers van de ambtelijke organisatie van ’s-Hertogenbosch, de inkooporganisatie RIOZ, de verantwoordelijke portefeuillehouder en de gemeenteraad.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

Om zoveel mogelijk raadsleden in staat te stellen een bijdrage aan het onderzoek te leveren is er gebruikgemaakt van een compacte vragenlijst voor de gemeenteraad. Het was niet de bedoeling om een representatieve weergave te geven van de raadservaring. Uiteindelijk hebben 25 raadsleden de vragenlijst ingevuld waarmee de respons 40% was. Deze vragenlijst bevatte een beperkt aantal vragen om een grote tijdsbelasting te voorkomen. Onderwerpen die daarin aan de orde kwamen, zijn: Inrichting informatievoorziening, Actualiteit, juistheid, volledigheid van de informati, Mogelijkheid tot goed uitoefenen van de controlerende en kaderstellende taak, Rol in de regio en Verbeterpunten.
Ook hebben drie zorgaanbieders schriftelijk gereageerd op vragen.

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Bestuderen van een stapel documenten uit de periode 2016-2021 die door de griffie is opgezocht.

Interview

We hebben ambtenaren en het college geïnterviewd.
Er is gesproken met leden van de gemeenteraad.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Er is een documentanalyse uitgevoerd en een informatieuitvraag gedaan bij de samenwerkings verbanden en de ambtelijke aanspreekpunten vanuit de gemeenten voor dit onderzoek. Waar mogelijk hebben we ook gebruikgemaakt van openbare informatie. Informatie die ontbreekt, hebben we de afgelopen maanden niet boven tafel kunnen krijgen. Niet alle informatie is gevonden voor 9 van de 33 samenwerkingsverbanden.

Interview

Er zijninterviews gehouden:

een gesprek met twee gesprekspartners uit een kleine en een grote gemeente die een goed ‘overall’-beeld hebben van de Twentse samenwerking.
één groepsgesprek met een afvaardiging van de griffiers van de Twentse gemeenten.
één groepsgesprek met een afvaardiging van het presidium van de Twenteraad
verschillende casusgesprekken.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

Raads- en collegeleden zijn gevraagd om individueel een enquête in te vullen om zicht te krijgen op de ervaren democratische legitimiteit van de Twentse samenwerking en de betrokkenheid van raads- en collegeleden bij de individuele samenwerkings verbanden. Deze enquête is 83 keer ingevuld. 58 raadsleden hebben de enquête ingevuld en 25 collegeleden.

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

Er zijn casestudies uitgevoerd. Hiervoor zijn drie samenwerkingsverbanden geselecteerd. Met deze keuze is verscheidenheid in zowel vorm als inhoud aangebracht.

Anders

-

Documentonderzoek

Documentenstudie

Interview

Per gemeente zijn twee groepsinterviews gehouden:

groepsinterview 1 met betreffende portefeuillehouder(s) en betrokken (beleids)ambtenaren.
groepsinterview 2 met betrokken medewerkers uit de toegang en betrokken medewerkers van aanbieders in de jeugdzorg en vanuit het voorveld.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

Uitvraag naar alle 9 gemeenten op basis van een vragenlijst.

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Er is een documentanalyse uitgevoerd en een informatie-uitvraag gedaan bij de Omgevingsdienst Twente.

Interview

Er heerft een startgesprek plaatsgevonden met de (ambtelijke) betrokkenen van de aan dit onderzoek deelnemende organisaties.
Het eerste feitenbeeld hebben we tijdens interviews en groepsgesprekken geverifieerd en aangevuld. Er is gesproken met een ambtelijke vertegenwoordiging van de deelnemende gemeenten en de provincie en met diverse medewerkers van de Omgevingsdienst Twente.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Literatuur en documentanalyse.
Verdiepende documentanalyse casestudies.

Interview

Diverse interviews.
Verdiepende interviews casestudies.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

Enquête onder raadsleden.

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

De rekenkamer nam deel aan de werksessie ‘Impactanalyse regionale samenwerking’ van de gemeenteraad.

Casestudie

Casestudies op twee samenwerkingen.

Anders

-

Documentonderzoek

Informatie-uitvraag bij de organisaties en documentenonderzoek. Er zijn documenten gerelateerd aan de Regio Stedendriehoek geanalyseerd. Dit zijn documenten over beleidskaders, uitvoering en verantwoording. Ook zijn raadsdocumenten als brieven of moties en amendementen geanalyseerd.

Interview

Er zijn interviews afgenomen met betrokkenen uit de regio,
bestuurders, ambtelijk betrokkenen, ondernemers en betrokkenen uit het onderwijs.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

De raden van de deelnemende gemeenten zijn gesproken in afzonderlijke raadssessies.

Casestudie

In dit onderzoek is gewerkt met twee cases: de totstandkoming van de Woondeal en de AGRO innovatiecoöperatie. In het kader van de casestudie zijn documenten geanalyseerd en zijn twee gesprekken gevoerd met betrokkenen bij de case.

Anders

-

Documentonderzoek

Het onderzoek is gestart met een analyse van relevante documenten. Daarbij gaat het vooral om informatie die bestuurlijk is gedeeld en vastgesteld in het bestuur van BsGW en in de colleges en raden van de aangesloten gemeenten. Daarnaast hebben we ook een analyse gemaakt van interne documenten van BsGW, voor zover deze relevant zijn voor de oordeelsvorming rond de onderzoeksvragen.
De bevindingen uit de documentanalyse zijn afgezet tegen het normenkader.

Interview

Na de analyse van documenten zijn de leden van het MT van BsGW, alle verantwoordelijke bestuurders (in de hoedanigheid van portefeuillehouder en lid van het bestuur van BsGW) en alle
ambtelijke accounthouders van de betreffende 11 gemeenten geïnterviewd, aangevuld met een gesprek met de Waarderingskamer. Afsluitend zijn groepsgesprekken gevoerd met raadsleden van de 11 gemeenten. In totaal zijn ongeveer 40 gesprekken gevoerd. Voor de interviews is gebruik gemaakt van gespreksleidraden met interviewvragen die zijn geordend langs de drie onderzoeksvragen.
De bevindingen uit de interviews zijn afgezet tegen het normenkader.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

Er zijn 11 groepsgesprekken gevoerd met raadsleden van de 11 gemeenten.

Casestudie

-

Anders

De 11 rekenkamers hebben een duidelijke samenwerkingsstructuur ingesteld voor het gezamenlijke onderzoek. Voor de begeleiding van het onderzoek zijn een klankbordgroep en een stuurgroep ingericht. In de klankbordgroep namen vertegenwoordigers van alle
11 deelnemende rekenkamer(commissie)s deel. De klankbordgroep functioneerde als collectief opdrachtgever namens de rekenkamer(commissie)s van de aan het onderzoek deelnemende gemeenten. De tweekoppige stuurgroep was het eerste aanspreekpunt voor het onderzoeksbureau en fungeerde als voorportaal voor de klankbordgroep.

Documentonderzoek

-

Interview

-

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

Raadssessies

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Documentanalyse

Interview

Interviews met de ambtelijk en bestuurlijke verantwoordelijken en met medewerkers en directie van de MRE en SGE.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Documentenstudie. In deze stap zijn verschillende documenten bestudeerd die inzicht bieden in het ontwikkeltraject om tot een toekomstbestendige omgevingsdienst te komen en in de informatievoorziening en sturing hierover aan en door de gemeenten en provincie. De volgende typen documenten zijn bestudeerd: algemene documenten in relatie tot de Omgevingsdienst IJmond, documenten in relatie tot de onderzoeken naar robuustheid , in relatie tot de informatievoorziening aan de raden en Provinciale Staten en in relatie tot de sturing door de colleges en Gedeputeerde Staten.

Interview

Gespreksronde. In deze stap zijn met de volgende partijen interviews gehouden: ambtelijke vertegenwoordiging (per gemeente/provincie), bestuurlijke vertegenwoordiging (per gemeente/provincie) en directie/MT Omgevingsdienst Ijmond.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

Sessie met raden en Provinciale Staten (per gemeente/provincie)

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Raadpleging schriftelijke bronnen.

Interview

Interviews

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Eerst zijn de relevante beleidsdocumenten bestudeerd.

Interview

Er is gesproken met vertegenwoordigingen van de werkgroep regio en van het college.
Er is met de ambtelijk portefeuillehouders van de vier casussen een groepsgesprek gevoerd waarin de eerste bevindingen nader zijn uitgediept en aangevuld.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

Er zijn digitale enquêtes uitgezet bij alle raadsleden en de bij de casussen betrokken ambtenaren.

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

In dit onderzoek zijn vier casussen nader onderzocht. Dit zijn leerzame voorbeelden met voldoende ‘couleur locale’ die eraan moeten bijdragen dat het onderzoek niet blijft hangen in abstractie.

Anders

-

Documentonderzoek

Deskresearch: Om inzicht te krijgen in de theoretische inrichting van sturing en verantwoording van de verbonden partijen en de uitwerking daarvan in de praktijk hebben we deskresearch gedaan. Hierbij hebben we gebruikgemaakt van beleids- en verantwoordingsdocumenten, zowel op het gebied van verbonden partijen in het algemeen als van specifieke verbonden partijen.
Voor alle casestudies zijn relevante documenten bestudeerd.

Interview

Om de uitkomsten van de deskresearch en de casestudies in te kleuren hebben we interviews uitgevoerd. Het doel van de interviews was om enerzijds het overzicht te completeren, onduidelijkheden te verhelderen, maar anderzijds ook en vooral om de visie, de motieven en achtergronden in beeld te brengen of en hoe al dan niet (of nog niet) invulling wordt gegeven aan de instrumenten die ofwel wettelijk ofwel op grond van de regeling mogelijk zijn. Tevens hebben we ervaringen met de toepassing van de instrumenten in de praktijk opgehaald en informatie over welke verbeteringen eventueel mogelijk zijn en wat er voor nodig is om deze verbeteringen te realiseren.
Omdat dit onderzoek zich richt op de rol van de raad in verbonden partijen hebben we ook met een afvaardiging van de raad (raadsrapporteurs) gesproken. Hierbij lag de focus op het verloop van het sturings- en verantwoordingsproces in de praktijk. Hoe zien zij dit proces? Waar zien zij verbeterpunten, zowel voor zichzelf als voor andere stakeholders in dit proces? Welke sturings- en controle-instrumenten zetten zij in en waar ligt hun behoefte?

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

Reflectiesessie: Na het afronden van de deskresearch en de interviews, reflecteerden we op de bevindingen in acht individuele reflectiegesprekken met gemeenteraadsleden. Deze gesprekken hadden als doel de bevindingen te verifiëren en met elkaar te sparren over wat deze bevindingen betekenen voor de inrichting van het sturings- en verantwoordingsproces in de gemeente m.b.t. verbonden partijen. De uitkomsten van deze gesprekken zijn meegenomen in de resultaten en aanbevelingen van dit onderzoek.

Casestudie

Casestudy: In het onderzoek hebben we gebruikgemaakt van vier casestudies voor een verdieping naar de praktijk rondom verbonden partijen binnen de gemeente De Bilt. Hierbij is onder andere bestudeerd hoe de governance rondom deze verbonden partijen in de praktijk verloopt en hoe dit proces ervaren wordt door betrokkenen. Bij het selecteren van de verbonden partijen voor de casestudies zijn de volgende criteria gehanteerd:

Spreiding over verschillende domeinen.
Variëteit qua grootte van de verbonden partij (bepaald op basis van het aantal deelnemende gemeenten).
Variëteit qua financieel belang van de gemeente De Bilt in de verbonden partij.
Spreiding over publiekrechtelijke en privaatrechtelijke samenwerkingsverbanden.

Anders

-

Documentonderzoek

Er zijn algemene beleidsdocumenten van de gemeente Delft bestudeerd die relevant zijn voor het onderwerp.
Voor een casus in het casusonderzoek is een lichte studie verricht door enkele documenten te bestuderen.

Interview

Voor drie van de vier geselecteerde casussen zijn gesprekken gevoerd met de portefeuillehouders, met een afvaardiging van de raad en met vertegenwoordigers van de verbonden partijen.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

Er is een lijst samengesteld van alle verbonden partijen waaraan de gemeente Delft deelneemt. Uit deze lijst zijn vervolgens dertien verbonden partijen geselecteerd voor een enquête onder ambtelijk accounthouders.

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

Er zijn vier casussen geselecteerd. In de afweging met betrekking tot de selectie van de eerste drie casussen is rekening gehouden met onderscheidende vormen van verbonden partijen en/of politieke aandacht van de raad. De vierde casus is geselecteerd omdat dit een voorbeeld is van het ontbinden van een verbonden partij. Deze situatie komt in de praktijk niet veel voor.

Anders

Er is gevraagd aan sleutelinformanten van de verbonden partijen via een aantal invalshoeken de verbonden partijen te beoordelen, hetgeen daarmee dus neerkomt op een ‘zelfevaluatie’ door deze sleutelinformanten. Ambtelijk sleutelpersonen zijn sleutelinformanten met kennis van zaken, die een goed overzicht en inzicht hebben van de verbonden partijen waaraan de gemeente Delft deelneemt.

Documentonderzoek

Aan de hand van een informatieverzoek zijn relevante documenten bij de ambtelijke organisaties opgevraagd. Vervolgens zijn deze documenten geanalyseerd.

Interview

-

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

De bevindingen van de documentanalyse hebben de onderzoekers in groepsgesprekken met raadsleden van de drie gemeenten getoetst en aangevuld.

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Dossieronderzoek

Interview

Interviews zijn gehouden met onder andere de bestuurlijk en ambtelijk betrokkenen bij de gemeenten Emmen, Coevorden en Hoogeveen. Daarnaast hebben interviews plaatsgevonden met de provincie Drenthe en het ministerie van EZ. Naast overheden is er ook gesproken met het bedrijfsleven en onderwijsinstellingen.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

Er hebben raadsessies plaatsgevonden met afgevaardigden van de gemeenteraden van Emmen, Coevorden en Hoogeveen.

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

De documentenstudie omvat (beleids)documenten van de gemeente Enschede, (beleids)documenten van de geselecteerde samenwerkingsverbanden, relevante wet- en regelgeving, beleidsdocumenten van andere gemeenten binnen dezelfde context en eerdere relevante onderzoeksrapporten.

Interview

Interviews: We hebben voor dit onderzoek dertien (groeps)gesprekken gevoerd. We hebben er zorg voor gedragen om een, voor zover mogelijk, brede afspiegeling van bestuurders, beleids medewerkers en raadsleden te spreken vanuit de gemeente Enschede. Ook hebben we een aantal gesprekken gevoerd met experts die niet werkzaam zijn bij de gemeente Enschede.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

Om te beoordelen in hoeverre de gemeente Enschede stuurt op rechtmatige gegevensuitwisseling in samenwerkingsverbanden, vergelijken we bij wijze van steekproef beleid en uitvoeringspraktijk met betrekking tot twee regionale samenwerkingsverbanden.

Anders

-

Documentonderzoek

Op basis van de documentenstudie zijn de topiclijsten opgesteld voor de interviews met betrokkenen.

Interview

Voor verdieping en nadere duiding zijn interviews gehouden. Er zijn intern gesprekken gevoerd met medewerkers van Meerinzicht, de ambtelijke organisaties, de verantwoordelijke portefeuillehouders en vertegenwoordigers van de verschillende gemeenteraden.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

Om zoveel mogelijk raadsleden in staat te stellen een bijdrage aan het onderzoek te leveren is er gebruikgemaakt van een vragenlijst voor de gemeenteraad (respons 45%). Deze vragenlijst bevatte een beperkt aantal vragen om een grote tijdsbelasting te voorkomen. Onderwerpen die daarin aan de orde kwamen zijn:

inrichting informatievoorziening;
juistheid, tijdigheid en volledigheid van de informatie;
mogelijkheid tot goed uitoefenen van controlerende en kaderstellende taak;
mogelijkheid tot goed uitoefenen van de kaderstellende taak;
in hoeverre doelstellingen concreet geformuleerd worden.

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

De vragenlijst voor raadsleden gaf input voor het tweede deel van het onderzoek, waarin we met een vertegenwoordiging van de raad een groepsgesprek hebben gevoerd.

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Bestudering van documenten over verbonden partijen van de gemeente Groningen.
Bestudering van documenten over MartiniPlaza, Meerstad, Stadshavens en WarmteStad.
Doornemen van verslagen van de aandeelhoudersvergaderingen.

Interview

Interviews met de Gemeente Groningen en gemeentelijke genootschappen.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

De governance-praktijk bij Spaarnelanden is in beeld gebracht via deskstudie (analyse van relevante documenten zoals strategische plannen, jaarverslagen en begrotingen van Spaarnelanden, verslagen van aandeelhouders- en Raad van Commissarissen-vergaderingen).

Interview

Interviews met sleutelorganen en -personen in de relatie gemeente en Spaarnelanden, groepsgesprek met raadsleden.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

Aanvullend is een verdiepende casestudy uitgevoerd. Daarin is de governance rond de iZoof-activiteiten van Spaarnelanden onder de loep genomen en is de governance van Spaarnelanden vergeleken met die bij SRO NV en drie met Spaarnelanden vergelijkbare overheids-NV’s in den lande, te weten ACV (Ede en omgeving), DAR (Nijmegen en omgeving) en Irado (met als basis Vlaardingen en Schiedam). In deze vergelijking is ingegaan op hoe de governance daar is ingericht, waarbij met name ingezoomd is op de onderwerpen bedrijfsstrategie, commerciële activiteiten en rol van de gemeenteraad.

Anders

-

Documentonderzoek

Aan de hand van een informatieverzoek zijn relevante documenten bij de ambtelijke organisatie opgevraagd. Vervolgens zijn deze documenten geanalyseerd.

Interview

interviews met de portefeuillehouders.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

Groepsgesprek met vertegenwoordigers van verbonden partijen.
Groepsgesprek met een vertegenwoordiging van de gemeenteraad.

Casestudie

Ten bate van dit onderzoek is een selectie gemaakt van drie verbonden partijen die nader zijn bestudeerd. De selectie is gemaakt op basis van een lijst met alle verbonden partijen van de gemeente Halderberge. Criteria voor de selectie waren: Maatschappelijke relevantie/actualiteit, bestuurlijk en financieel belang, grootte van het samenwerkingsverband en aard van de regeling (beleid/uitvoering, college/raad/gemengd).

Anders

-

Documentonderzoek

Documentonderzoek ter oriëntatie en verdieping op de Omgevingswet.

Interview

Interviews met externe stakeholders van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier: gemeenten, ambtenaren, bestuurders, provincie, omgevingsdienst en een projectontwikkelaar

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Verzamelen, doornemen en beoordelen van (schriftelijke) informatie over de diverse met de gemeente Houten verbonden partijen, die de raad krijgt voorgelegd – al dan niet via de Commissie verbonden partijen.

Interview

Interviews met enkele raadsleden (leden en niet-leden van de Commissie), relevante beleidsmedewerkers, (mogelijk) ook de directie(s) van één of twee voor de case-study geselecteerde verbonden partijen, de verantwoordelijke wethouder(s) en burgemeester.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

Uitvoeren case-study inzake één of twee van die verbonden partijen.

Anders

Inventariseren van de ‘arrangementen’ die één of enkele andere gemeenten inzake verbonden partijen toepassen.

Documentonderzoek

Documentenstudie

Interview

Interviews met ambtenaren, wethouder, de Regio (ambtelijk en bestuurlijk), leden van de werkgroep Mol en de kring van Griffiers.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

Sessies met de raad.

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Inventarisatie en bestudering van relevante documenten

Interview

Interviews met intern betrokkenen, met raadsleden benoemd als raadsrapporteurs en met directies van de gemeenschappelijke regelingen.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Deskresearch: Om inzicht te krijgen in het beleid en de uitvoering is een uitgebreide deskresearch uitgevoerd. Hierbij hebben we onder andere bestudeerd: jaarrekeningen, begrotingen, Nota Verbonden Partijen, verantwoordingsdocumenten, visies, moties en schriftelijke raadsvragen.

Interview

Op basis van de deskresearch zijn topiclijsten opgesteld voor de interviews met betrokkenen.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

Casestudy: In het onderzoek is gebruikgemaakt van een drietal casestudies voor een verdieping naar de praktijk binnen de gemeente Katwijk. De casestudies kunnen gezien worden als een ‘reality check’ . Aan de hand van een casus is getoetst in hoeverre de governance rondom verbonden partijen in de praktijk werkt.

Anders

-

Documentonderzoek

Documenten zijn bestudeerd.

Interview

interviews gehouden met het college, betrokken ambtenaren en betrokkenen van de drie onderzochte verbonden partijen.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

Specifiek is in het onderzoek gekeken naar drie verbonden partijen, Deze verbonden partijen zijn geselecteerd op grond van politieke, bestuurlijke en financiële relevantie en de betrokkenheid van raadsrapporteurs.

Anders

-

Documentonderzoek

De documentanalyse vormde het startpunt van het onderzoek.

Interview

Er vonden interviews plaats.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Documentstudie: De bestudeerde documentatie betrof beleidsdocumenten en documentatie vanuit de P&C-cyclus en daarbuiten (zoals presentaties, moties, raadsvragen et cetera).

Interview

Er zijn gesprekken gevoerd met betrokkenen binnen de gemeente. Er zijn zes (groeps)gesprekken gevoerd, met in totaal 16 personen.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

Er is een korte online enquête uitgezet onder de raadsleden. Deze methode is gekozen om raadsleden niet te overvragen en toch alle raadsleden de kans te geven een bijdrage te leveren. Uiteindelijk hebben 15 raadsleden de enquête ingevuld, waarmee het responspercentage op 45% ligt.

(Participerende) observatie

Observaties: deze gaven de mogelijkheid om waar te nemen hoe de raadsleden van de gemeente Nieuwegein in de praktijk invulling geven aan hun rol. Opnamen van raadsvergaderingen en Avonden voor de Stad waarin de gemeenschappelijke regelingen aan de orde kwamen, boden de gelegenheid voor observaties die gebruikt zijn om bevindingen te onderbouwen.

Bijeenkomst

-

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Bij de vier gemeenten en iRvN zijn in juli 2021 aan de hand van een vragenlijst documenten opgevraagd. Hen is ook gevraagd eventuele andere relevante documenten binnen hun organisatie, die niet op de lijst zijn opgenomen, te delen. Na ontvangst van de documenten zijn deze aan de hand van de onderzoeksvragen geanalyseerd door de onderzoekers.
Parallel daaraan hebben de onderzoekers ook open-bronnenonderzoek uitgevoerd. Dit houdt in dat zij online gezocht hebben naar informatie over en van de vier gemeenten en iRvN, die inzicht kan geven in eventuele risico’s, kwetsbaarheden en incidenten die hebben plaatsgevonden.

Interview

Er is een groot aantal gesprekken gevoerd met bestuurders en functionarissen. De focus in de gesprekken lag op informatiebeveiliging (A), privacybescherming (B) of de rol van de gemeenteraden (C). binnen de gemeenten en iRvN.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

Er is een expertmeeting is georganiseerd met (ervarings)deskundigen uit het land. Onderwerp van gesprek was de (mogelijke) invulling van de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad en wat hij daarvoor nodig heeft.
Daarnaast is een groepsgesprek gehouden met de vier raadsgriffiers. Onderwerp van gesprek was de wijze waarop de gemeenteraden en -raadsleden in de praktijk hun kaderstellende en
controlerende rol invullen.

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Een korte dossierstudie/vooronderzoek.
Documentenstudie van de aanpassingen in de diverse regelingen.

Interview

Gesprekken met de griffier en de begeleidingscommissie.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

Vagenlijst voor de behandelend (contact)ambtenaar per GR.

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Analyseren van documenten, waaronder jaarverslagen, jaarplannen en statuten van de NOM, aandeelhoudersinstructies, verslagen van aandeelhoudersvergaderingen en verslagen van voorbereidende overleggen daarop.
Lezen en analyseren van relevante onderzoeken en evaluaties over ROM’s (of vergelijkbare instellingen), hiertoe is het netwerk van provinciale Rekenkamers ingezet.

Interview

Interviews met onder andere medewerkers van de NOM, van de provincies en van (oud-) Gedeputeerden die de NOM in portefeuille hebben (of hadden).

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

Drie afzonderlijke steekproeven onder bedrijven die ondersteuning van de NOM hebben gekregen.

Anders

Analyseren van Staten(commissie)vergaderingen en de informatie over de NOM die in dat verband is gedeeld met Provinciale Staten.

Documentonderzoek

Deskresearch waarvoor een door de gemeente via de gemeentesecretaris aangeleverd bestand met circa 225 documenten de basis vormde. De onderzoekers hebben daarnaast nog enkele tientallen andere documenten gevonden of aangereikt gekregen.

Interview

Interviews met bij de voorbereiding, opzet en exploitatie van het Biosintrum betrokken actoren vanuit zowel de gemeente Ooststellingwerf als vanuit betrokken partners.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

Informele sessie met raadsleden waarin met name is ingegaan op hoe de raadsleden de informatievoorziening vanuit het college aan de raad hebben ervaren, hoe actief de raad was bij het kaders stelen voor het Biosintrum-project en het controleren op de voortgang in de uitvoering en welke taakopvatting de raad had en hoe daar achteraf op teruggekeken wordt.

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

-

Interview

-

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

Een raadsgesprek met een vertegenwoordiging van de raad over de samenwerkingsvormen en (strategisch) samenwerken in de regio.

Casestudie

Een verdiepend onderzoek naar de samenwerkingsvormen STOER en Buurtzorg Jong aan de hand van documentenonderzoek, en gesprekken met betrokkenen vanuit de gemeente (ambtelijk en bestuurlijk) en Buurtzorg Jong.

Anders

Een inventarisatie van de ambtelijke organisatie waarbij een overzicht is gegeven van alle
samenwerkingsvormen. Over de inventarisatie heeft meermaals afstemming plaatsgevonden tussen de organisatie, rekenkamer en de onderzoekers.
Een inventarisatie van de meest strategische samenwerkingsvormen door de organisatie (inzicht). De organisatie heeft zelf een afweging gemaakt wat de meest strategische samenwerkingsvormen zijn. inventarisatie heeft meermaals afstemming plaatsgevonden tussen de organisatie, rekenkamer en de onderzoekers.

Documentonderzoek

Documentenstudie: Relevante documenten zijn bestudeerd, zoals visiedocumenten, implementatieplannen Omgevingswet, projectplannen, teamplannen, besluiten, moties en amendementen.

Interview

Voor verdieping en nadere duiding zijn interviews gehouden. Per deelnemende overheid zijn er vier (groeps)interviews afgenomen. Elk interview was met een ander gremium. Met de volgende gremia
per deelnemende overheid is gesproken programmateam, teammanagers, bestuur en (volks)vertegenwoordiging. In totaal zijn er 24 (groeps)interviews gehouden met betrokkenen, vier interviews per deelnemende overheid. De interviews hadden als doel de uitkomsten uit de documentenstudie te verdiepen, nader te duiden en waar nodig aan te vullen. Voor de interviews hebben we topiclijsten gehanteerd.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

Om zoveel mogelijk (volks)vertegenwoordigers in staat te stellen een bijdrage aan het onderzoek te leveren is er naast een documentenstudie gebruikgemaakt van een online vragenlijst. Deze vragenlijst bevatte een beperkt aantal vragen om een grote tijdsbelasting te voorkomen. De vragenlijst bestond uit achttien vragen. De vragenlijst is (ondanks herhaalde verzoeken) in totaal door slechts 32 van de 203 (volks)vertegenwoordigers ingevuld. De uitkomsten zijn door de beperkte respons dan ook niet representatief. Het resultaat is dus niet meer dan “indicatief” en is uitsluitend gebruikt om op door te vragen tijdens de gesprekken. Een reden voor de lage respons is niet te geven. Wel werd tijdens de zes gevoerde interviews met de (volks)vertegenwoordigers van de deelnemende organisaties aangegeven dat de Omgevingswet als lastige materie wordt gezien, waar ook niet de grootste betrokkenheid bij is.

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Documentenstudie: bestudering van beschikbare stukken over de totstandkoming van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, vergaderstukken van de bestuurscommissie en adviescommissie economisch vestigingsklimaat (EV), jaarstukken en onderzoeken die over of in opdracht van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag zijn verschenen.
Literatuurstudie: bestudering onderzoeken over de rol van raden in regionale samenwerkingsverbanden en over de rol van de overheid bij het stimuleren van regionaal economische ontwikkeling.

Interview

Interviews: in totaal heeft de rekenkamer met 23 personen gesproken die betrokken zijn bij het economische programma van de MRDH. Het gaat hierbij om medewerkers van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, samenwerkingspartners, Rotterdamse ambtenaren, bestuurders en raadsleden die deelnamen aan de adviescommissie. Daarnaast zijn interviews met ambtenaren van de gemeente Rotterdam en andere gemeenten gehouden om meer zicht te krijgen in de uitvoering van door de Metropoolregio Rotterdam Den Haag gefinancierde projecten.

Analyse bestaande gegevens

Data-analyse: om een beeld te krijgen van de uitvoering van projecten is informatie van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag over de bestedingen van financiële regelingen geanalyseerd.

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

Expertsessies: organisatie van twee sessie met experts uit de wetenschap en kennisinstituten om te reflecteren op de onderzoeksvragen en eerste bevindingen van het onderzoek. De ene sessie was gericht op regionaal economische ontwikkeling en de andere sessie op de rol en positie van gemeenteraden bijregionale samenwerking.
Sessies met andere rekenkamers en rekenkamercommissies van andere Metropoolregio Rotterdam Den Haag-gemeenten: er zijn twee sessies gehouden met geïnteresseerde rekenkamers en rekenkamercommissies. De eerste sessie werd gehouden om een beeld te krijgen van de manier waarop het programma economisch vestigingsklimaat van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag aandacht krijgt in de gemeenteraden en vragen die spelen bij raadsleden. In de tweede sessie werden de bevindingen van het onderzoek besproken.

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Literatuuronderzoek: analyse van wetenschappelijke artikelen en andere externe publicaties rondom jeugdhulp om zicht te krijgen op de context van jeugdhulp.
Documentstudie: bestudering van (interne) informatie van de GRJR, informatie die de rekenkamer is aangereikt door gemeenten, informatie uit de verschillende overleggen van de GRJR en documenten in raadsinformatiesystemen.

Interview

Interviews: in totaal zijn meer dan 20 interviews uitgevoerd. Deze zijn gehouden met ambtenaren van gemeenten, ambtenaren van de GRJR, jeugdzorgaanbieders en externe partijen.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

Observaties: De rekenkamer heeft overlegstructuren geobserveerd die de GR Jeugdhulp Rijnmond faciliteert. Dit is uitgevoerd ten behoeve van de onderzoeksvraag naar invulling van de taken van de GR Jeugdhulp Rijnmond.

Bijeenkomst

-

Casestudie

-

Anders

Er is een afsluitende focusgroep met de zeven systeemaanbieders georganiseerd ter duiding van de bevindingen die de rekenkamer tot dusver had opgemaakt.

Documentonderzoek

Er is gekeken naar de gemeentelijke (beleids)stukken, met een focus op de P&C-stukken die voor de raden beschikbaar zijn.
De interviews leverden aanvullende documenten op en actuele aanvullingen en achtergronden over de stand van zaken van digitale dienstverlening en de ingezette acties naar de toekomst.

Interview

In aanvulling op de schriftelijke bronnen zijn interviews gehouden met de contactpersonen van de gemeenten.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Er zijn relevante beleidsnoties en raadsstukken geanalyseerd.
Er zijn specifieke beleidsnotities en raadsstukken geanalyseerd mbt de brede kaders voor samenwerkingsverbanden en de specifieke kaders van onderzochte samenwerkingsverbanden.

Interview

Er zijn gesprekken gehouden met de gemeentelijke concerncontroller, de raadsgriffier en de leden van het Presidium.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Voor het onderzoek zijn documenten bestudeerd.

Interview

Om de context van het onderzoek in beeld te krijgen zijn gesprekken gevoerd met betrokkenen van het samenwerkingsverband, twee griffiers en raadsleden.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Bij alle vier de gemeenten zijn algemene documenten, beleidsdocumenten en procedures op basis van de BIO opgevraagd.

Interview

Om de onderzoeksvragen te kunnen beantwoorden zijn bij alle gemeenten de Chief Information Security Officer (CISO), de Functionaris Gegevensbescherming (FG) en de griffier geïnterviewd.
Om het onderzoek naar verbonden partijen voldoende diepgang te geven, zijn twee verbonden partijen per gemeente nader onderzocht door middel van interviews. Dit gaat in totaal dus om acht verbonden partijen. De keuze voor deze verbonden partijen is gebaseerd op de mate waarin deze (bijzondere) persoons- of gevoelige financiële gegevens verwerken. Van de interviews zijn verslagen
gemaakt die ter goedkeuring zijn aangeboden aan de geïnterviewden.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

Online vragenlijst: Gezien het opgegeven aantal verbonden partijen was het niet mogelijk deze allemaal in detail mee te nemen in het onderzoek. Daarom is besloten een online enquête uit te zetten onder deze organisaties. In de enquête zijn vragen gesteld over informatiebeveiliging, uitgaande van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO).

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

-

Casestudie

-

Anders

Bij elke gemeente is een penetratietest en een kwetsbaarheidsanalyse uitgevoerd. De penetratietest is uitgevoerd als een zogenaamde black box test. De kwetsbaarheden-scan is uitgevoerd met ‘administrator-credentials’ waardoor ingelogd kon worden op de servers. Voor het uitvoeren van de technische analyse is per gemeente een vrijwaringsverklaring vereist.

Documentonderzoek

-

Interview

-

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

Inspiratiesessies met raadsleden

Casestudie

-

Anders

-

Documentonderzoek

Bij dit onderzoek is gebruik gemaakt van documenten die zijn aangeleverd door de gemeente Zoetermeer en door VT Haaglanden. De geraadpleegde stukken zijn onder meer begrotingen, jaarverslagen, verslagen van vergaderingen, zienswijzen en tussenrapportages. Waar nodig is ook een raadsvergadering bekeken.

Interview

Er zijn vertegenwoordigers van de gemeente Zoetermeer, VT Haaglanden en de gemeente Den Haag geïnterviewd.

Analyse bestaande gegevens

-

Enquête

-

(Participerende) observatie

-

Bijeenkomst

Er is een workshop georganiseerd met een aantal raadsleden en vertegenwoordigers van de ambtelijke organisatie van Zoetermeer. Daarin stonden onder andere centraal de combinatie van opdrachtgever- en opdrachtnemersrol bij Den Haag, en de praktische mogelijkheden voor raadsleden om grip te krijgen op VT Haaglanden.

Casestudie

Voor diepgang is een aantal cases gevolgd. De cases betreffen mogelijke sturingsmethoden van de raad. Er is besloten te kiezen voor vier onderling sterk verschillende cases.

Anders

-